Auteur
Een recente, gedetailleerde studie naar de behandeling van kanker heeft opmerkelijke resultaten opgeleverd: door het elimineren van twee specifieke aminozuren uit het dieet, krimpen tumoren in sommige gevallen tot ze volledig verdwijnen. Hoewel de wetenschap erachter hoopgevend is, benadrukken onderzoekers dat de context van dit onderzoek cruciaal is voor een goed begrip van de resultaten.
Het mechanisme: Kanker in de val lokken
De kern van de strategie draait om het beperken van serine en glycine, twee niet-essentiële aminozuren. Uit het onderzoek, dat zowel op muizen als in een menselijke klinische trial is uitgevoerd, blijkt dat deze restrictie de kankercellen dwingt om te vertrouwen op een specifieke techniek om aan het immuunsysteem te ontsnappen.
Door deze overlevingsstrategie van de kankercel te forceren, kunnen artsen vervolgens immunotherapie inzetten die zich specifiek op die vluchtroute richt. Hierdoor hebben de kankercellen vrijwel geen mogelijkheden meer om te ontsnappen aan de aanval van het lichaam. Het onderzoek toont aan dat deze methode werkt via CD8-positieve cellen, een type cytotoxische T-cel die gespecialiseerd is in het herkennen en aanvallen van vijandige cellen. Zonder deze specifieke immuuncellen is de dieetbeperking niet effectief.
Verbluffende resultaten in de klinische trial
De trial richtte zich op patiënten met gevorderde kanker (vaak stadium 3 of hoger), waaronder colorectale, slokdarm-, maag- en leverkanker. De resultaten bij sommige deelnemers waren spectaculair:
- Beelden laten zien hoe een tumor in het darmkanaal na slechts negen weken bijna volledig was “verdampt”.
- De meeste patiënten vertoonden een afname in tumorgrootte of een stabilisatie van de ziekte.
- Patiënten die het protocol het langst volhielden, leken de beste resultaten te boeken wat betreft tumorstabilisatie of krimp.
Het dieet dat de deelnemers volgden was strikt maar bevatte voldoende calorieën (ongeveer 30 kcal per kilogram lichaamsgewicht) en proteïne (1,5 gram per kilogram) om hun gewicht grotendeels te behouden. Ze kregen speciale voeding waaruit serine en glycine waren verwijderd, aangevuld met kleine hoeveelheden fruit en groenten die deze aminozuren nauwelijks bevatten.
Belangrijke nuances en voorzichtigheid
Ondanks het enthousiasme waarschuwen de bronnen voor te vroege conclusies. Het gaat om een fase 1 klinische trial, wat betekent dat het een vroege, kleine studie is zonder controlegroep. Hierdoor is het onduidelijk of patiënten bij wie de ziekte toch verergerde, zonder dit protocol wellicht nog sneller achteruit zouden zijn gegaan.
Bovendien is dit protocol niet bedoeld voor gezonde mensen. Er is geen bewijs dat mensen zonder de diagnose kanker baat hebben bij het beperken van glycine of serine. Sterker nog, het volledig elimineren van deze stoffen is in de praktijk extreem lastig omdat ze in veel voedingsmiddelen voorkomen; de patiënten in de studie hadden het ‘geluk’ dat er speciaal voor hen samengestelde voeding beschikbaar was.
De toekomst van de behandeling
Hoewel er meer data nodig is, biedt dit onderzoek een fascinerende nieuwe kijk op hoe voeding en immuunsysteem samen kunnen werken in de strijd tegen kanker. Het laat zien dat glycine- en serinerestrictie het immuunsysteem, en specifiek de cytotoxische T-cellen, in staat stelt om tumoren effectiever aan te vallen wanneer dit gecombineerd wordt met de juiste immunotherapie.
Analogie: Je kunt de kankercel in dit scenario zien als een crimineel die door een doolhof van zijstraten probeert te ontsnappen aan de ‘immuuncel-politie’. Door de aminozuren weg te nemen, blokkeren de onderzoekers bijna alle zijstraten, waardoor de kankercel een doodlopende steeg in rent waar de politie (de immunotherapie) hem gemakkelijk kan overmeesteren.