Auteur
In de regel reageer ik niet op uit hun verband getrokken of sensationeel geschreven artikelen. Maar soms is een publicatie zó eenzijdig, zó onzorgvuldig en zó misleidend voor het publiek dat een weerwoord noodzakelijk wordt.
De recente publicatie van Follow The Money – geschreven door Nikki Brands en Jolien de Vries – is daar een schoolvoorbeeld van. Het is schrijnend om te zien hoe zogenaamd onderzoeksjournalisten hun brood verdienen met verdraaiingen, halve waarheden en het kneden van context tot het gewenste narratief.
Opmerkelijk voor een platform dat zich presenteert als onafhankelijk, maar in werkelijkheid opereert als een winstgevende BV met aandeelhouders en een omzet van ruim vijf miljoen euro per jaar. Sensatie blijkt ook daar een verdienmodel.
De doelgroep ziet door de sensatie heen
Uit onderzoek blijkt dat juist hoger opgeleide mensen zich vaker wenden tot complementaire zorg. Dat is geen toeval: het zijn dezelfde groepen die bronnen afwegen, genuanceerd denken en sensatiejournalistiek snel herkennen.
Of men complementaire geneeskunde waardeert of niet, blijft een persoonlijke keuze. Maar feiten verdienen een eerlijke weergave. En daarin schiet het FTM-artikel pijnlijk tekort.
Wat er werkelijk gebeurde
Beloften van wederhoor die niet werden nagekomen
Follow The Money beloofde Feel Good Care expliciet dat wij vóór publicatie commentaar mochten leveren. Die toezegging is niet nagekomen. Sterker nog: journalisten Brands en De Vries hebben het wederhoor niet eens afgewacht, terwijl zij wisten dat wij een reactie voorbereidden. Er bestaat een geluidsopname waarin deze belofte glashelder wordt bevestigd.
Het negeren van het basisprincipe van journalistiek – hoor en wederhoor – zegt veel over de intentie waarmee dit artikel werd geschreven.
Citeren zonder context: het recept voor misleiding
In het FTM-artikel worden losse fragmenten uit een gesprek gebruikt, maar zonder de context die de inhoud volledig maakt. Belangrijke medische waarschuwingen, nuances en disclaimers zijn bewust weggelaten.
Dat is geen onderzoeksjournalistiek, dat is framing.
Wat FTM weglaat:
1. Complementaire zorg wordt altijd als aanvullend gepositioneerd
Op onze website, in de intakeformulieren én in het behandelplan (inclusief medische disclaimer) staat duidelijk beschreven dat wij complementair werken aan huisarts en specialist.
Dat is voor cliënten transparant, maar werd door de journalisten genegeerd.
2. De cliënt gaf aan te gaan stoppen met chemo door extreme bijwerkingen
De betrokken cliënt zei dat hij zó ziek werd van de chemotherapie dat hij overwoog ermee te stoppen.
In het gesprek is:
- twee keer gezegd dat wij niets kunnen beloven,
- vijf keer benadrukt dat hij de chemotherapie moet voortzetten,
- duidelijk gemaakt dat hij onder behandeling van de oncoloog moet blijven,
- aangeboden dat de oncoloog ons mocht contacteren.
Deze informatie staat , maar ontbreekt volledig in het FTM-artikel.
Over kosten en misverstanden: een illustratief voorbeeld
In het artikel worden uitspraken aangehaald over de prijs van vitamine C-infusen, waarbij werd gesuggereerd dat de totale infuusvloeistof slechts een paar tientjes zou kosten.
De realiteit is anders en volledig transparant:
Totale prijs voor een vitamine C-infuus: € 190,-
Materialen: € 80,-
Verpleegkundige: € 55,-
Daarnaast: huur, verzekeringen, dranken voor cliënten, coaching, kwaliteitsbewaking en naleving van zorgsystemen
Wanneer alle kosten zijn betaald, blijft er een bescheiden vergoeding over van ongeveer € 25,- per infuus.
Dat staat in schril contrast met de ruim vijf miljoen euro omzet die Follow The Money jaarlijks genereert met hun kritische journalistiek.
Positieve verwachtingen wekken – dat heet wetenschap
Wetenschappelijk onderzoek toont overtuigend aan:
- placebo-effect: 30–50%,
- nocebo-effect: 10–30%.
Het stimuleren van positieve verwachtingen en het verminderen van angst heeft aantoonbare fysiologische effecten. Een behandelaar die cliënten hoopvol en bemoedigend begeleidt, werkt dus volgens de wetenschap – niet daartegenin.
Waarom wij het geluidsfragment niet publiceren
Vanwege privacywetgeving kunnen wij de opname niet vrijgeven. Wel is een onafhankelijk transcript gemaakt. Wilt u deze inzien dan bent u altijd welkom.
Waarom wij geen advocaat inschakelen
Hoewel wij beschikken over volledige rechtsbijstand en juridisch gezien eenvoudig een rectificatie zouden kunnen eisen, kiezen wij daar bewust niet voor.
Wij willen:
- het gerechtelijke systeem niet onnodig belasten,
- geen negatieve energie steken in een procedure over slechte journalistiek,
- onze aandacht richten op cliënten, kwaliteit van zorg en transparantie.
Een rechtszaak zou slechts de sensatie versterken die Follow The Money probeert te creëren.
Tot slot
Kritiek op complementaire zorg is welkom – mits feitelijk en zorgvuldig.
Wat Follow The Money heeft gepubliceerd voldoet daar niet aan. Het ontbeert context, nuance, wederhoor en journalistieke integriteit.
Het echte verhaal verdient het om verteld te worden. En dat doen we bij deze.