Auteur
Naast de eerder besproken immuuntherapieën en voedingsstrategieën, richt de wetenschap zich op een van de grootste hindernissen bij de behandeling van hersentumoren: de bloed-hersenbarrière. Innovatieve technieken en stoffen uit de natuur, zoals mannitol uit zeewier, spelen hierin een cruciale rol.
Het ‘openen’ van de poort: De rol van mannitol
De bloed-hersenbarrière is een natuurlijk verdedigingsmechanisme dat de hersenen beschermt tegen giftige stoffen, maar tegelijkertijd voorkomt dat 95% van de medicijnen de tumor bereikt. Om dit te omzeilen, wordt geëxperimenteerd met mannitol. Dit is een stof die de eigenschap heeft om de bloed-hersenbarrière tijdelijk ‘open’ te zetten.
In nieuwe klinische studies wordt mannitol gelijktijdig met chemotherapeutische middelen (zoals temsirolimus) toegediend via een techniek die super-selectieve intra-arteriële infusie (SSIAI) wordt genoemd. Hierbij wordt een kleine katheter door de vaten naar de hersentumor geleid, waarna de mannitol de weg vrijmaakt voor het medicijn om de kankercellen direct aan te vallen. Hoewel deze techniek veelbelovend is om de effectiviteit van medicijnen te vergroten en bijwerkingen in de rest van het lichaam te minimaliseren, is het belangrijk om te weten dat deze specifieke methode op dit moment nog niet in Nederland wordt uitgevoerd; het onderzoek vindt momenteel plaats in gespecialiseerde centra in de Verenigde Staten.
Schatten uit de Oosterschelde: Suikerwier en Fucoxanthine
Mannitol is niet alleen een medisch hulpmiddel, maar komt ook van nature voor in suikerwier (Saccharina latissima), een bruinwier dat onder andere in de Nederlandse Oosterschelde groeit. Hoewel de mannitol in dit wier vaak als zoetstof wordt gezien, bevat de plant nog een andere interessante stof: fucoxanthine.
Onderzoek wijst uit dat fucoxanthine mogelijk kan helpen bij het bestrijden van de heterogene aard van glioblastomen. Omdat deze tumoren uit veel verschillende soorten cellen bestaan, reageren ze vaak slechts gedeeltelijk op medicatie. Fucoxanthine lijkt de effectiviteit van bestaande antikankermiddelen te verbeteren, waardoor de hele tumor krachtiger kan worden aangepakt. In Nederland onderzoekt de universiteit van Wageningen dit suikerwier al jaren op experimentele ‘zeeboerderijen’, maar de stap naar een goedgekeurde klinische behandeling voor patiënten is nog niet gezet.
Een blik op de toekomst
Hoewel de resultaten rondom stoffen als GcMAF, mannitol en zeewierextracten hoopgevend zijn, bevinden veel van deze innovaties zich nog in een experimentele fase. GcMAF is door meer dan 200 wetenschappers onderzocht en toont potentie in het activeren van macrofagen en het verlagen van nagalase-waarden, maar er is voor hersentumoren specifiek nog een lange weg te gaan.
Patiënten die deze paden willen verkennen, moeten zich ervan bewust zijn dat de genoemde innovatieve technieken (zoals SSIAI) en specifieke behandelingen met deze extracten nog niet in de Nederlandse mogelijk zijn. Het blijft essentieel om dergelijke stappen altijd te overleggen met het behandelend medisch team om de veiligheid en de effectiviteit van de reguliere zorg te waarborgen.
Je kunt de bloed-hersenbarrière vergelijken met een zwaarbewaakte stadsmuur die de hersenen beschermt. Waar gewone medicijnen vaak voor een gesloten poort blijven staan, werkt mannitol als een tijdelijke sleutel die de poort op een kier zet, zodat het ‘medicijn-leger’ direct naar het hart van de vijand — de tumor — kan marcheren.